Vierzehnheiligen

Het genade-altaar in de Vierzehnheiligenbasiliek, Bad Staffelstein

De kunsthistorische standaardwerken op de achterbank (Pevsner en Blunt) wijden er bladzijden aan, maar de nieuwe ANWB-reisgids voor Beieren en Franken vermeldt haar niet eens: de verbijsterende basiliek van Vierzehnheiligen. “Je moet bedenken,” zei mijn reisgenoot, “dat de bedoeling was: een visioen van de hemel te bouwen.” Wellicht zijn we geconditioneerd om hierbij aan nederige romaanse kerkjes te denken, loodzware
versterkingsarchitectuur met een schaarse lichtstraal hier en daar. Architect
Balthasar Neumann (1687-1753) zag het anders: hij creëerde een kerk zo zwierig
als een balzaal, golvend, luchtig, als het ware in- en uitademend van pilaar
tot pilaar, geschilderd in zachte kleuren en met als sierlijk accent de ware tint
van de achttiende eeuw, poederachtig blauwgrijs. Ik voelde me zo opgewekt als
wanneer ik op een moment van volkomen gezondheid en gemoedsrust in vol ornaat
een danszaal zou betreden hebben, in de zekerheid daar vele vrienden aan te
treffen en mooie uren te beleven. Zelfs de biechtstoelen, in wit, blauw en goud,
zagen eruit als feestelijke kraampjes. Deze bijzondere ruimte telt twee
altaren, het gewone en het genadealtaar, een soort gebeeldhouwde kroon in het
centrum, gewijd aan de patronen van deze kerk, de veertien heiligen of
noodhelpers. In een aparte ruimte bewaarde men ex-voto’s uit verschillende
eeuwen: mensen dankten om de redding van een kind uit woningbrand, genezing van
ziekten, herstel na een ongeval met paard en kar of een val van het dak. Het meest troffen de aandenkens uit de twintigste eeuw: een familie dankte voor de terugkeer van een zoon uit een Russisch gevangenkamp in 1948, iemand had een stuk van de
grensversperring met Oost-Duitsland aangebracht als herinnering aan een zwarte
tijd – het opheffen van die grens leidde ertoe dat een aloude bedevaartsweg
naar de kerk voor het eerst sinds decennia weer kon worden bewandeld. Het
daagde me dat ik uit een heel ander land afkomstig was. “Zijn er in België ook
rococokerken?” – “Het kapelletje van Paridaens, misschien, met veel goede wil.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s