Erasmusprijs

A.S. Byatt (foto Michael Trevillion)
A.S. Byatt (foto Michael Trevillion)

A.S. Byatt ontving gisteren de Erasmusprijs in het Koninklijk Paleis te Amsterdam. Ik had er in onze lokale nieuwsberichten wel wat over willen vernemen, maar werd veeleer op de hoogte gehouden over een zakenman genaamd Coucke.  De Nederlandse Boekengids van december besteedt gelukkig heel wat aandacht aan Byatts indrukwekkende oeuvre. Hieronder een uittreksel uit mijn bijdrage.

“Dame A. S. Byatt ontvangt dit jaar de Praemium Erasmianum. Misschien doet het haar genoegen om een prijs te krijgen die ook Marguerite Yourcenar toeviel, in 1983. Ik zie wel wat gelijkenissen tussen beide grandes dames. Yourcenar schreef een fictieve autobiografie van keizer Hadrianus, een fictieve biografie (alias roman) over de humanist Zeno Ligre en een onvergetelijke geschiedenis van haar Belgisch-Franse familie in drie delen. Byatt schrijft romans over biografen en romans over hele generaties wier historische lotgevallen ze ons laat meebeleven: wie The Children’s Book leest en ziet hoe al de jonge mannelijke hoofdpersonen in de loopgraven van de eerste wereldoorlog belanden, ervaart haast aan den lijve hoe het voelt wanneer de jeugd van een natie vernietigd wordt. Dankzij Byatt hebben we die jongens verdorie zien opgroeien! Daarnaast is A.S. Byatt ook als biografe en essayiste actief. Onder de kop “gronden van verlening” lezen we dat zij de prijs krijgt omwille van haar bevlogen bijdrage aan het genre Life Writing, dat biografieën, historische romans en autobiografieën omvat. Life Writing is veeleer een nieuw academisch begrip dan een nieuw genre. Als academisch begrip weerspiegelt het wellicht een nieuw inzicht van literatuurwetenschappers: een en dezelfde persoon kan wetenschapper en kunstenaar zijn, kunst bevrucht wetenschap en omgekeerd. Zo is het eeuwenlang geweest, totdat de academische wereld het in de tweede helft van de twintigste eeuw uit het oog verloor. Byatts voorliefde voor biografieën en de lotgevallen van biografen herinnert me in elk geval op aangename wijze aan de uitgangspunten van Virginia Woolf, zelf de dochter van een superbiograaf (als je de uitgever van de Dictionary of National Biography zo mag noemen) en de schrijfster van de roman Orlando. A Biography, van een fictieve groepsbiografie (The Waves) en van twee biografieën: een van haar vriend, de kunstenaar Roger Fry, en een van het hondje van de dichteres Elisabeth Barrett Browning (Flush).”

Schrijversdagen

rubens

Isabella Brant kijkt glimlachend toe terwijl ik in stapels artikelen over haar echtgenoot graaf naar dat ene. Rubens-research in aantocht.

comic

Een wandelingetje langs de kiosk en de Oxfam-boekhandel leverde vele tinten blauw op. Vogue had lange tijd de gave me te ontspannen, nu krijg ik opeens genoeg van al dat schaamteloze geleur met sacochen. Een goed uitgangspunt voor wat geestige verzen.

Carbonpapier

guy_vaes___desguinlei__1959-60_collectie_fomu
Guy Vaes, Desguinlei, 1959-1960, Fomu Antwerpen

Bart Vonck vertaalde de verzamelde gedichten van Guy Vaes en ontsloot een prachtig oeuvre voor de Nederlandstalige lezer. Ik verheug me er op om Vaes’ poëzie te ontdekken, maar nu lees ik voort in zijn roman Octobre Long Dimanche (ja, een van de mooiste romantitels die ik ken).

“Men zou haast geloven dat het nachtelijk blauw de eigenschappen had van een vel carbonpapier: tussen zijn dagen geschoven reproduceerde het zijn bezigheden op kantoor, zijn wandelingen met Jessica en de woorden die ze spraken. Ja, zelfs hun wandeling terug die nu ontwaakte in zijn geheugen, met haar vereenvoudigde straten, het gefluister van gas en neon, haar verwarde geritsel van boomkruinen…”

(Op de voorstelling van de Verzamelde gedichten leerde ik tot mijn vreugde dat Vaes al eerder in het Nederlands te lezen was. Edith Klapwijk vertaalde in 1988 Octobre long dimanche  als Eindeloze zondag in oktober  voor de Knipscheer.)

vaes-verzameldegedichten-264x405

Guy Vaes, Poésie complète. Verzamelde gedichten, bezorgd, vertaald en van aantekeningen en een nawoord voorzien door Bart Vonck, Uitgeverij P/Le Cormier, 2016.

Op zoek naar Utopia

Het is lang geleden dat ik zo’n mooie tentoonstelling zag als ‘Op zoek naar Utopia’ in het Leuvense museum M. De bezoeker wandelt van meesterwerk naar ontdekking in zalen die subtiel zijn ingericht om alles ademruimte te schenken en tot zijn volle recht te laten komen.

utopia040_tcm39-87361

Dit wandtapijt met de poolster in het centrum is zonder twijfel het mooiste dat ik ooit zag.

7ff7ceebe4a53fbf05be0e88ea65dcad-bh1_bvdm_20140625_026

De sprookjesachtige details van de besloten hofjes maakten me zo  blij als een kind op Sinterklaasavond.

jan-gossaert_portret-van-een-jonge-prinses-met-armillarium

En dat de hele expo in het teken staat van een meisje met het universum in haar hand, tja, dat is simpelweg niet te verbeteren. (Jan Gossaert, Portret van een prinses met een armillairsfeer).

Kempen-Atlas

800px-ortelius_belgii_veteris_1594
Ortelius, België in de Oudheid, 1594

Kaartenmaker Abraham Ortelius uit Antwerpen, een vriend van Pieter Bruegel, is een van mijn persoonlijke helden. Ik houd zijn voorbeeld dan ook voor ogen nu ik meewerk aan een nieuw naslagwerk over de Kempen, de Kempen-Atlas. Op dinsdag 15 november wordt in de Hoge Rielen (Molenstraat 62) te Kasterlee een tipje van de sluier opgelicht over deze veelbelovende publicatie. Alle geïnteresseerden zijn hartelijk welkom voor een avond met interviews en een hapje en een drankje, vanaf 19 u. De toegang is gratis en u kunt zich inschrijven via de website van AR-TUR.

(Duizendste bericht.)

Boekenbeurs

20161104_135857

Jo Govaerts signeert haar biografie van Jan Yoors (kunstenaar met een zigeunerhart) op de Boekenbeurs.

20161104_141225

Een vrijdagmiddag in het gezelschap van de filosofen Tinneke Beeckman en Alexander Roose en de dichter Frank Keizer….

20161105_154637

en een zaterdag met Vrouwkje Tuinman en Isabelle Rossaert, schrijfsters van opvallend mooie romans. Welbestede uren aan de stand van Polis.