Miss Ederle

Gertrude Ederle in Dover, na haar oversteek van het Kanaal op 6 augustus 1926

Er is iets aan Gertrude Ederle dat me ontroert. Ze zwom als eerste vrouw het kanaal over, van Cap Gris Nez naar Dover, op 6 augustus 1926, en vestigde een algemeen record: het kostte haar 14 uur en 31 minuten, ongeveer twee uur minder dan de beste mannelijke zwemmers – uit een select groepje van vijf – die haar waren voorgegaan. Thuis in New York werd ze als een heldin onthaald, met een ticker tape parade, toegejuicht door honderdduizenden toeschouwers. En daarna werd ze vergeten. Ze was slechthorend sinds ze als kind een zware aanval van mazelen kreeg en de vele uren in het water verergerden dat. Ze trouwde nooit, moest zichzelf met veel pijn en wilskracht opnieuw leren stappen en zwemmen na een ongelukkige val in haar flat en gaf later zwemles aan dove kinderen. 1905-2003. Het is verbluffend om te bedenken dat iemand die in 1926 zoiets groots realiseerde 97 jaar oud is geworden, en tijdens het grootste deel van mijn leven een anoniem integer leven leidde. In een interview in de jaren 1950 zei ze: “Ik heb geen klachten. Ik kom niets tekort en ben tevreden. Ik ben geen persoon die de maan wil hebben, zolang ik de sterren kan zien.”

In 1925, tijdens haar eerste poging om het Kanaal over te steken, zwom Martial Van Schelle tijdens de trainingen bij Cap Gris Nez even met haar mee als gangmaker.

Stilteschilder

De postbode bracht me een mooi boek. 277 WBP – 11 ZKV. Ofwel: 277 White Box Paintings – 11 Zeer Korte Verhalen.

De Friese schilder Christiaan Kuitwaard schildert sinds 2010 elke maandagochtend een klein stilleven, geschikt in een witte doos – zijn white box paintings. Vingeroefening? ‘In de beperktheid toont zich de meester’? Een manier om de mentale ruimte van het schilderen te betreden en erin te verdwijnen? Dat is het allemaal. Er bestaan inmiddels 688 wbp’s, u kunt de aanwas volgen op deze website. Samen met 10 andere schrijvers koos ik een werk uit om een verhaal bij te schrijven. Blij met deze stille samenwerking.

De tentoonstelling Christiaan Kuitwaard Stilteschilder met white box paintings 392-668 loopt van 11 april tot 13 september in Museum JAN, Amstelveen.

De walvis

Een film zien met niets dan subliem acteurswerk, dat is een ervaring. Ik stelde vast dat ik mijn blik geen seconde kon afwenden van Brendan Fraser – geen oogopslag, geen miniem handgebaar wilde ik missen. Maar ook Hong Chau als zijn verpleegster en vriendin Liz, Sadie Sink als zijn dochter Ellie, Samantha Morton als zijn ex-vrouw Mary en Ty Simpkins als de vrome Thomas hielden me in de ban.

Een heel mooie film over een stervende vader die probeert om alles goed te maken met zijn dochter. Moby Dick van Herman Melville zwemt doorheen het hele verhaal. Ja, wat kun je zeggen, behalve, ik was er niet goed van.

The Whale, Darren Aronofsky, 2022

Weerglans

Oxomoron van Els Nouwen ligt in golvend middaglicht op tafel. De tentoonstelling met Nouwens geraffineerde werk loopt in Museum M (Leuven) tot november van dit jaar. Ik zou zeggen, ga ze meermaals bezoeken, want in een keer ben je niet uitgekeken op deze onderzoekende, virtuoze schilderijen, op doek, koperplaat en papier. Voor de catalogus schreef ik een kort essay over het werk op koperplaat: ‘Weerglans, verfhuid’.

En dat reeënpootje? Die taxidermie herken ik uit mijn kinderjaren.

Elders wel

Wat een verrassing. Op de Nederlandse website Sportgeschiedenis.nl, werd op 28 februari ll. de honderdveertigste verjaardag van Victor Boin herdacht. Boin was een van die wereldberoemde Belgische atleten die haast niemand meer kent. Hij legde als eerste mens ooit de Olympische eed af, tijdens de Olympische Spelen in Antwerpen in 1920, en won daar als vierendertigjarige een zilveren medaille, als lid van het schermteam. Op een vroegere Olympiade won hij ook al zilver als schermer én als lid van het waterpoloteam. De website noemt hem zonder aarzelen de meest veelzijdige Olympiër ooit.

Dat doet mij plezier, want Boin was een goede vriend van Martial Van Schelle, over wie ik een boek schrijf. En ooit ontmoette ik in Brussel Boins kleinzoon Roger, die als kind Van Schelle nog ontmoet had. De hal van zijn appartement werd ingenomen door een levensgroot portret van zijn grootvader in schermtenue. Zoals Boin draagt op deze foto van zijn eedaflegging in 1920, bewaard in het Sportimonium.

(Foto: Sportimonium via Europeana)

Oktober

Het laatste weekeinde van oktober, zoveel jaren lang de vaste datum voor de oldtimerbeurzen die mijn vader organiseerde in Hoogstraten. Ik mis de opwinding, de feestelijke sfeer, het onbekommerde plezier in mooie wagens.

(Foto’s Jan Grieten 2007)

Bonus

Een bezoek aan het archief leverde op de valreep nog een puzzelstukje op. En bij de wandeling over de Vrijheid achteraf zag ik plotseling florale beeldhouwwerken, creaties van het festival ‘Hoogstraten in groenten en bloemen’.