Painting Treatments

behindbars

‘Els Nouwen is een schilder die de hedendaagse beeldenstroom niet afwijst maar ook niet passief ondergaat. Zij betreedt het strijdperk. Els Nouwen kiest beelden uit haar archief, meestal foto’s in oude tijdschriften, om als schilder, met olieverf, te onderzoeken wat dit gladde beeld wil. Is het een rechtstreekse voorstelling van de werkelijkheid? Zet een foto echt de tijd stil en legt ze geesten vast? Wat wil dit beeld, als beeld? Bijvoorbeeld een foto van spelende kinderen, of van een Amerikaanse president. “Wat wil dit beeld?”: ik citeer Els Nouwen hier letterlijk en deze vraag is voor mij een uiting van de integriteit, maar ook van het mysterieuze vakmanschap van de schilder. Els Nouwen denkt na over wat het beeld dat voor haar ligt, van haar vraagt, waarom het haar aanspreekt, en ze zet al haar kunde en kennis in om dat bloot te leggen. “Strategische intuïtie”, (de uitdrukking is opnieuw van haarzelf), bepaalt wat ze zal doen.’

Sta me toe u deze tentoonstelling aan te bevelen.

Berg en dal

Jan_van_Eyck_-_Léal_Souvenir_-_National_Gallery,_London
Jan Van Eyck, Leal Souvenir, 1432, National Gallery, Londen

Ik kreeg het boek cadeau in Oostduinkerke, voor Nieuwjaar. Huizinga, Herfsttij der middeleeuwen. Als student las ik niets liever dan dikke, klassieke turven. Onlangs nam ik het boek opnieuw uit de kast en ik herontdekte een gemarkeerde passage van lang geleden. ‘Aanschouw de portretten van Jan van Eyck. Hier is het spitse, zuinige gezicht van zijn vrouw. Daar is de strakke, morose aristocratenkop van Baudoin de Lannoy. Daar is de huiveringwekkend gesloten tronie van kanunnik Van der Paele. Daar is de ziekelijke gelatenheid van de Berlijnse Arnolfini, de Egyptische geheimzinnigheid van ‘Leal Souvenir’. In allen ligt het wonder van de tot de bodem gepeilde persoonlijkheid. Het is de diepste karakterschildering, die mogelijk is: gezien, onuitgesproken. Al ware Jan Van Eyck tevens de grootste dichter van zijn eeuw geweest, de geheimenis, die hij in het beeld openbaarde, zou hij in het woord niet hebben kunnen benaderen.’ Het verbaast me nu, dat ik daar toen al mee bezig was. Woord en beeld. Een woordkunstenaar als Rubens, een zwijgende schilder als Bruegel.

Pat Donnez interviewt me er zondag over in Berg en dal op Klara, vanaf 10 u. We hebben het ook over Suzanne Vega en Wannes Van de Velde.

J. Huizinga, Herfsttij der middeleeuwen. Studie over de levens- en gedachtenvormen der veertiende en vijftiende eeuw in Frankrijk en de Nederlanden, Groningen, 1984, p. 287.

In het hoogkoor

cover-brochure-MHS2017-209x305

Het werd een heel mooie avond in het hoogkoor van de Sint-Romboutskathedraal. Een toehoorder schreef nadien:

‘En dan gebeurt het, onverwacht, op een plek en op een moment dat je het eigenlijk niet  verwacht.
Zo tegen het einde van het Festival was ik er, ik geef het toe, ook niet echt meer beducht op.
Er passeerden alweer zoveel voorstellingen, zoveel concerten, zoveel bijeenkomsten dat ik er zelf de kluts bij kwijt raak.
Maar dan op een vrijdagavond in mei, in de St. Romboutskathedraal word ik geroerd door een concert waarin de stad, de Grote Raad en twee beroemde “zaken”  behandeld door die Grote Raad, bezongen worden.
De Grote Raad, weet u nog, de Raad waar het allemaal mee begon.

“Mechlinia: stad van hoge edelvrouwen”
“Mechlinia : honingraat van Brabant en Bourgonje”
“Justitia is blind en de meesters zien slechts vegen.”
(…)
“Zij zijn als wij en wij zijn als zij.”
“Vrienden, deze stad, een partituur van torens”
“Ligt in haar muren als een heilige in zijn schrijn”

De openingszinnen van dit concert, gezongen door een verbluffend Utopia.
Waarna er zich twee tragische liefdesverhalen ontspinnen.
Een passionele moord gepleegd binnen de gelederen van de Grote Raad. En een tweede verhaal over een haast even pijnlijk gebeuren het verwisselen van een ‘liefdes’-kind vanwege een erfgoedkwestie.
Deze twee verhalen werden op Muziek gezet door Willem Ceuleers op basis van een libretto geschreven door Leen Huet.
“Een zucht van verlichting”.
Een creatie productie van OP.RECHT.MECHELEN. i.s.m. Festival van Vlaanderen Mechelen. Wat een concert. Hoe prachtig gezongen. Dit is zonder twijfel één van de orgelpunten van het festival.

“Het menselijk hart
tart
alle verbeelding;
alle vergelding.
Onze Grote Raad
Vergeldt kwaad
Met wet en maat.
Zo ver staan wij.
Verder gaan wij.
Rechtvaardigheid
is ons enig richtsnoer.
Barmhartigheid
Is ons enige roer.
Rechtvaardigheid,
Barmhartigheid:
Zo moeilijk samen te binden.
Rechtvaardigheid,
Barmhartigheid:
Zo moeilijk samen te vinden.
Rechtvaardigheid,
Barmhartigheid:
Zo kostbaar samen te binden.”

Daar gaat en ging ons OP.RECHT.MECHELEN.-festival over.
De cirkel is rond.
We zijn (bijna) binnen.’

Generale

Utopiq
Ensemble Utopia

Vandaag vindt de generale repetitie plaats van Een zucht van verlichting, de nieuwe creatie van Willem Ceuleers voor het stadsfestival Op.Recht. Mechelen. Ik schreef het libretto en zal straks mijn tekst horen zingen door de leden van Ensemble Utopia. Hier is het woord popelen voor uitgevonden.