Tuinfeest

Crispijn de Passe, Lente, uit Hortus Floridus, 1614

“Zijn de mensen je tot last? Hier zul je tot jezelf komen. Hebben bezigheden je uitgeput? Hier zul je met nieuwe kracht vervuld worden, waar de geest het voedsel van de rust vindt en uit de zuivere lucht inspiratie tot een nieuw leven opdoet. Neem de wijsgeren van vroeger: in tuinen hebben zij gewoond; de geleerden van vandaag: in tuinen scheppen zij genoegen en daar zijn hun meeste, goddelijke geschriften ontstaan, die wij bewonderen en die geen ouderdom en loop der tijden zullen doen verdwijnen. Aan het groenbegroeide Lyceum danken wij vele uiteenzettingen over de natuur, aan de belommerde Academie vele ook over de zeden, en uit die ruime tuinen hebben zich de rijke stromen der wijsheid verbreid, die wij drinken, en die met hun vruchtbare watervloed de aarde overstroomd hebben. Natuurlijk verheft de geest zich meer en richt hij zich meer naar het hogere, wanneer hij vrij en ongebonden zijn hemel ziet, dan wanneer hij in de kerkers van huizen en steden opgesloten en vastgebonden wordt.”

Aldus Carolus Langius omstreeks 1570 in zijn beroemde tuin bij Luik, tot Justus Lipsius. Lipsius bewerkte hun gesprekken later tot de bestseller De Constantia.  Zelden zal uit een filosofische verhandeling over ongelukken en burgeroorlog zoveel liefde voor tuinen hebben gesproken. Bewonderaars van Lipsius hebben er zeker groene vingers van gekregen. Een van hen was Nicolaas Rockox. Het museum Rockoxhuis pakt de komende maanden uit met een mooie kleine tentoonstelling om en rond zijn binnentuin.

Justus Lipsius, Over de standvastigheid bij algemene rampspoed, vertaald door P. Schrijvers, Baarn, 1983, p. 91.

10 gedachtes over “Tuinfeest

  1. Dag Leen,
    De titel is erg specieel: geschiedenis van tuinen. Bij ons in Bonn is Lenné bekend (18e eeuw). Hij heeft de tuinen tussen de huidige universiteit en het casteel van Poppelsdorf gemaakt. Maar 1570 of de tijd van Lipsius is veel vroeger. In Duitsland ken ik alleen tuinen rond barokse casteelen (Augustusburg Brühl, Düsseldorf-Benrath enzover … ) of uit een latere tijd. Ik vermoed dat de tuinen uit het 16e eeuw in Belgie door Frankrijk beinvloed zijn (bijvoorbeeld Parijs, Palais du Luxembourg of Chenonceaux). Toen ik in Belgie geweest ben, heb ik helaas geen oude tuinen bijgewoond.
    Prettige dag
    Dieter

    1. Dag Dieter,
      Lipsius hield erg van de tuin van Carolus Clusius (Charles de l’Ecluse) in Frankfurt. En het was Ogier Giselijn van Busbeke die als ambassadeur van de keizer van het H. Roomse Rijk in Turkije de tulp “ontdekte” en meenam naar het westen. Twee Vlamingen/Brabanders met botanische interesse op het Duitse grondgebied. Baroktuinen zijn vaak vrij intact bewaard, zestiende-eeuwse tuinen zijn dikwijls een reconstructie. Mocht je deze zomer in het Rockoxhuis passeren, de binnentuin bloeit er, helemaal opgefrist en opgefleurd met trompe-l’oeilschilderingen op aanpalende deuren. Ook het Rubenshuis en het museum Plantijn-Moretus hebben mooie binnentuinen naar oud model.
      Een prettige dag (hier stortregent het),
      Leen

    1. Rockox’ tuin, nog tot 31 oktober in zijn opgefleurde gedaante, met prachtige trompe l’oeilschilderingen door studenten van de Academie!
      Epicurus inspireerde ook de neostoicijnen in hun tuinen, maar aan zijn hedonisme wilde ze niet toegeven, in hùn tuinen moest er filosofisch gekeuveld worden en konden de batterijen worden opgeladen voor het veeleisende praktische leven.

  2. Zou het kunnen dat Epicurus toch iets dichter bij de stoicijnen stond dan altijd voorgesteld wordt? Hij gebood te genieten, maar dat met mate te doen, zodat het kon blijven duren. Dat is toch veel beheerster dan de hedonisten.

    1. Ja, Epicurus was gematigder dan hij gewoonlijk wordt voorgesteld, maar de neostoicijnen deden toch altijd hun best om hun liefde voor tuinen te onderscheiden van die van Epicurus.

    1. Wel, op 24 juni geef ik een lezing in het Rockoxhuis over de invloed van Justus Lipsius op de zeventiende-eeuwse tuinliefde: nog in het embryonale stadium. In elk geval komt mijn info over de link tussen epicuristen en luxueuze tuinen, en de neostoicijnse reserve tegenover dit idee, uit die hoek. 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s