Twee nerveuze causeurs bespraken tijdens de lunch vooraf hun methodes: kalm blijven dankzij betablokkers of spanningshoofdpijn verdrijven met aspirine. Ik moest op als amateurlezer van Gezelle, Hafid Bouazza analyseerde indringend als collega-dichter. Onze causerieën, in een ruisende tent, werden afgewisseld met gedichten op muziek: Gezelle in de mooie Schubertiaanse toonzetting van Lodewijk Mortelmans, uitgevoerd door Veerle Bosmans en gezongen door Sandra Paelinck; Gezelle eigentijds geïnterpreteerd door Koen de Cauter & Ensemble. Wat woorden, wat zang, verschillende stemmen en invalshoeken: de dichter leek plotseling intens aanwezig.

“Kent u Cesar Gezelle?” vroeg de gastheer van de Bed & Breakfast ’s avonds. Ik knikte: “Hij heeft toch een biografie geschreven van zijn oom Guido?” – “Hij gaf les in de middelbare school in Ieper waar mijn moeder een opleiding volgde voor steno-dactylo: en hij heeft die hele biografie aan haar gedicteerd.” Dit wonderlijke beetje informatie leek een onverwachte toegift van de dichter zelf, net als de zes mussen die speelden in de dakgoot onder het raam van de kamer en de wijde wolken in de verte van de Westhoek.

onbelogen,
onbedrogen,
wilde waarheid wilde ik wel.

“Nieuwe mogelijkheden voor zijn pen had hij intussen ook gevonden als dichter in een nieuw genre: dat van het korte gedicht. Hem kwamen, naar voorbeelden uit de literatuur van het nabije Oosten, taalminiaturen voor ogen staan waar hij aanvankelijk de naam ‘nageldeuntjes’ aan gaf. Het woord verwees naar een anekdote uit het leven van de Engelse schilder William Hogarth, die soms vluchtig iets op zijn nagels schetste, om het later thuis te kunnen uitwerken. Het plan om een bundel Album-blaren samen te stellen had hij weliswaar laten varen, maar het ‘Kleine stukje’, ‘de wijze van de araben, de rijkste dichters van heel de wereld’ bleef hem uitdagen.”

M. Van der Plas, Mijnheer Gezelle. Biografie van een priester-dichter (1830-1899), Tielt-Baarn, 1990, p. 175.

o Wolkensnee, zoo wit als schuim
van zuivel of van zilver, ’t ruim
des hemels schijnt één weefgewaad,
van zonnelicht en zijdendraad.

(Uit: Rijmsnoer)

We bleven zo lang mogelijk op het terras zitten met onze koffie en koekjes, tijdens het gerommel in de verte en toen de eerste druppels vielen. Plotseling stak de wind op, alles ruiste. “Nu begint het.” Binnen viel de electriciteit uit, gelukkig stonden er links en rechts  kaarsen en een zaklamp klaar. Ik snelde naar boven om het schouwspel te bekijken. Vaalgele lucht, lila bliksems, watervallen gutsend uit de dakgoten. Een mot zocht beschutting tegen het venster. Het goede oude huis stond onwrikbaar pal terwijl alles rondom zwiepte, geselde en kraakte. Ik voelde me zo veilig als in een negentiende-eeuwse roman. Het onweer eindigde even abrupt als het begonnen was, vreemd hoe men dat gewaar wordt. We vertrokken, opgelucht omdat er geen schade was. Vlakbij de weg zag ik het. Iets wat er anders niet lag. Een omgewaaide struik? Nee, een halve boom. Witte vlekken tegen de zwarte stam, waar de hoofdtakken waren afgerukt. De tulpenboom, die begin deze maand na tien jaar voor het eerst heeft gebloeid, is verminkt, misschien verloren.

“Toch nog weer eens een mooie dag! In de blonde wegen, tussen de rijpe korenvelden, lopen kleine kinderen met kransen van rode, blauwe en witte veldbloemen saâmgevlochten door hun warrelige haren. ’t Is als de blijde warmte van de zon, die straalt uit hun heldere ogen. Hun kopjes schijnen gans te glunderen en als ’t ware te bloeien van vreugd en zij letten niet op hun vuile, blote voetjes, die hier en daar nog door ’t vieze slijk der modderplassen baggeren. ’t Is eensklaps weer zomer, volop zomer? Die kleine kinderen voelen den zomer, zoals de natuurbeestjes het voelen. Wanneer zij hun blonde hoofdjes met kransen van veldbloemen en korenaren tooien, dan is het alsof een zeker instinct hen daartoe aandrijft. Het is een natuurpoëzie, die als van zelve uit hen opbloeit.”

Cyriel Buysse, Zomerleven, Atlas, 2006, p. 177. (Koren is pas rijp in juli, maar waar is het nog te vinden? Ik kijk uit op maïsvelden.)

Foto Beeldbank Hoogstraten