Asterix en Arnegundis

Ring van koningin Arnegundis met haar naam, Saint-Denis

Op reis ontdekte ik dat er nog steeds een Frankenland bestaat. Thuis ben ik even de ladder opgeklommen naar de hoogste schappen in de boekenkast en heb ik mijn enige boek over de Franken opgevist. Clovis, Clotilde, Childerik en zo. Edward James schrijft in zijn inleiding: “Nu is het zo dat de historici de Latijnse vorm Franci na de achtste eeuw over het algemeen met ‘Fransen’  gaan vertalen. De Franken werden dus de Fransen. Ook werden zij de bewoners van de Duitse provincie Frankenland. Vanuit taalkundig oogpunt zijn hun meest directe afstammelingen de Nederlanders en de Vlamingen.” Kijk eens aan! Als ik dat maar eens had kunnen vertellen, aan die Franken in Beieren.

Dat de Franken in het gewone taalgebruik de Fransen zijn geworden, heeft ook allerlei gevolgen. Lange tijd geloofden Franse aristocraten bijvoorbeeld dat zij rechtstreeks afstamden van de Franken, terwijl het gewone volk afstamde van de Galliërs: in die optiek werd de Franse Revolutie dan “de eindzege van de Galliërs op de Franken.” Na de Frans-Duitse oorlog in 1871 was het helemaal politiek incorrect om van Germanen af te stammen en deden nos ancêtres les gaulois hun intrede in de Franse geschiedschrijving. “Heroïsche beelden van Vercingetorix, compleet met grote knevel, werden in dorpen over geheel Frankrijk neergezet – nooit een standbeeld voor Clovis. Deze Keltische versie van het Franse nationalisme heeft onlangs haar ideale parodiëring gevonden in Asterix en Obelix, ontsproten aan het genie van Goscinny en Uderzo.”

Edward James, De Franken, vertaald door P. Nijhoff, Baarn, 1990, p. 11; 13; 255.

3 gedachtes over “Asterix en Arnegundis

  1. Ah! Goede vraag. Opteer je voor Galliërs, dan kun je nog preciseren: van de Eburonen of de Menapiërs? Ambiorix, Boduognat? Mogelijk de Atuatici?
    Maar dat onze taal direct afstamt van het Frankisch, wist ik niet (nagelaten Germaanse filologie te studeren).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s