Verbatim

Jeanne d'Arc met haar banier, miniatuur, vijftiende eeuw

Wanneer het gaat over Frankrijk, denk ik al bij al liever na over de bijzondere verwezenlijkingen van Jeanne d’Arc dan over de smakeloze uitspattingen van Dominique Strauss-Kahn. Wellicht is er over geen andere middeleeuwse persoon zoveel persoonlijke informatie beschikbaar. Wie de procesverslagen leest, verbaast zich voortdurend over Jeanne’s intelligentie en directheid – soms lijkt ze de enige in de rechtszaal die we ook vandaag nog zouden kunnen begrijpen, temidden van geslepen theologen die alleen maar idiote vragen stellen als: “Draagt Sint-Michael oorringen?”  Anderzijds blijft ze na zes eeuwen ook ondoorgrondelijk.
Op zaterdag 24 februari 1431 beantwoordde Jeanne in Rouen deze vraag van haar rechters: “Wat heb je te zeggen over een zekere boom dicht bij jouw dorp?” (Hoewel er op haar proces geen aanklacht werd geformuleerd, wat de hele rechtsgang meteen waardeloos maakte, was het duidelijk de bedoeling aan te tonen dat ze een magiër was, een oplichtster dus.)

Jeanne: “Niet ver van Domremy is er een boom die ze de Damesboom noemen – anderen noemen hem de Feeënboom: daar vlakbij is een bron waar mensen met koorts komen drinken, zoals ik heb gehoord, en om water te bekomen waarmee ze kunnen genezen. Dat heb ik zelf gezien: maar ik weet niet of ze genazen. Ik heb gehoord dat de zieken, wanneer ze genezen waren, naar de boom komen om er rond te wandelen. Het is een mooie boom, een beuk, waar de ‘mooie Mei’ van komt – hij is eigendom van Heer Pierre de Bourlement, Ridder. Ik ging daar soms spelen met de meisjes, om kransen te vlechten voor Onze Vrouwe van Domremy. Ik heb de oude mensen – niet van mijn familie – dikwijls horen vertellen dat er feeën in deze boom wonen. Ik heb een van mijn meters, Jeanne, de vrouw van burgemeester Aubery van Domremy, horen vertellen dat ze er feeën heeft gezien: of dit waar is, weet ik niet. Ikzelf heb hen bij mijn weten nooit gezien. Als ik hen ergens anders heb gezien, weet ik dat evenmin. Ik heb de meisjes kransen aan de takken van deze boom zien hangen, en ik heb dat soms zelf ook gedaan met mijn vriendinnen. Soms namen we deze kransen weer mee terug, soms lieten we ze hangen. Vanaf het ogenblik dat ik wist dat ik  naar Frankrijk moest gaan, heb ik me zo weinig mogelijk met deze spelletjes en vermaken bezig gehouden. Ik herinner me niet dat ik er gedanst heb toen ik groter was. Het zou kunnen dat ik er als kind wel heb gedanst, met de andere kinderen. Ik heb daar meer gezongen dan gedanst. Er is ook een bos genaamd het Eikenbos, dat men kan zien van mijn vaders deur; het is niet meer dan een halve mijl ver. Ik weet niet, en ik heb ook nooit gehoord dat daar feeën zijn: maar mijn broer heeft me verteld dat in de buurt wordt gezegd: ‘Jeannette heeft haar zending ontvangen bij de Feeënboom.’ Dat is niet waar, en dat heb ik hem ook gezegd. Toen ik naar de Koning ging, vroegen vele mensen me of er in mijn streek geen bos was, genaamd het Eikenbos, want er waren voorspellingen die zegden dat er uit de streek van dit bos een meisje zou komen dat wonderlijke daden zou verrichten. Ik hecht daar geen geloof aan. ”

Een glimp van het leven van kinderen in een dorpje in Lotharingen, ergens tussen 1412 en 1425.

T. Douglas Murray, Jeanne d’Arc. Maid of Orleans. Deliverer of France. Being the Story of het Life, her Achievements, and her Death, as attested on Oath and set forth in the Original Documents, Londen, 1902, p. 20-21. (Vertaald door LH)

3 gedachtes over “Verbatim

  1. Tijdens het rehabilitatie-onderzoek getuigden alle mensen die zich Jeanne nog herinnerden als kind in Domremy – dan komen er nog boeiende details over le beau May, de beuk, aan het licht. De moeite van het lezen overwaard, de procesverslagen, als document humain. Met het nakende Jeanne d’Arcjaar worden ze misschien wel heruitgegeven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s