Kijk, zoiets valt niet alle dagen door de brievenbus. Het regent, maar het is een mooie maandag.
Uncategorized
De Leuvense kathedraal
“Pas in de laatste jaren is de band tussen [de geheime genootschappen] Dominus en de Voorbestemden ontdekt. Meer dan vijf eeuwen lang beschreven historici de activiteiten van de Voorbestemden als een korte, zij het unieke, episode in de anticlericale actie van die tijd. In 1927 is echter een brief van William Exmewe ontdekt in een bundel kerkelijke documenten in de bibliotheek van de Kathedraal van Leuven. De brief was geschreven in Avignon en heeft vermoedelijk nooit zijn bestemmeling bereikt. Die wordt eenvoudig aangesproken als ‘Geliefde Vader in Christus’. In deze brief geeft Exmewe zijn connectie met de Voorbestemden toe, en stelt hij dat ‘Dominus me festinavit’ – wat zowel kan betekenen dat Dominus (de organisatie) of Dominus (de Heer) mij voortdreef. Maar Exmewe geeft dan een lijst van alle leden van Dominus vóór de kroning van Henry Bolingbroke, en de namen van de Voorbestemden. Zonder die brief had dit boek niet geschreven kunnen worden.”
Peter Ackroyd houdt van romans over geheime genootschappen. Ik genoot van zijn boek The Clerkenwell Tales, knap gesitueerd in het Londen van 1399. En ik wilde net een en ander gaan opzoeken over de Voorbestemden en Dominus en die publicatie uit 1927, toen ik bedacht dat er in Leuven nooit een kathedraal is geweest. Het spel is uit!
Brise d’Ostende
De vader van schilder Leon Spilliaert creëerde het parfum Brise d’Ostende. In de etalages van de Oostendse antiekzaken zoek ik al een tijdlang tevergeefs naar een flesje, met onder de dop nog een zweem van die oorspronkelijke geur.
In elk geval ervoer ik de brise d’Ostende op vrijdag de dertiende. Bij het fotograferen van het mozaïek aan de zeedijk waaide ik haast weg, terwijl flarden rolluik in het rond stuiterden (meteen begrijpt u de kadrering). Het mooiste was nog de stoïcijnse houding van de Oostendenaren. Die zijn meer gewoon.
Schrijvers ochtendtafel
Ochtendlijke werktafel. En op de achtergrond de kerstboom, waarvan het afscheid me zwaar zal vallen.
Veel hooi op de vork genomen.
Maar het is ook gewoon prettig om eens te bladeren door mijn exemplaar van Ordinantien. Stile ende manieren van procederen van den souverainen Raede gheordonneert in Brabant. Rechtspraak uit de tijd van Albrecht en Isabella. Vol klankrijke juridische termen, handige confetti voor een libretto over de Grote Raad van Mechelen. De wet en het hart. Het lot van vrouwen in twee beroemde rechtszaken. Muziek te componeren door Willem Ceuleers. Première op 5 mei, Festival van Vlaanderen, in Mechelen.
(Zesde blogverjaardag.)
Driekoningen
Driekoningen zingen voor het goede doel op 6 januari 1949 in Wortel. Zie die ster voorover hellen. Ik herken heel wat familieleden, in het bijzonder de lange jongen met de collectebus. De kameel is ook al door een familielid geschilderd.
Wat mijzelf betreft op deze dertiendach, ik vond de boon en draag de kroon.
Gelukkig
We zijn er. We kunnen samen aan tafel zitten. Mijn beste wensen voor 2017!
De sultan in België
Sultan Abdulaziz I was de eerste Turkse heerser die West-Europa bezocht, in 1867. Laat mijn overgrootvader in zijn liefdesbrieven daar nu melding van maken.
“Je weet dat de Sultan door België heeft gereisd. Twee weken geleden passeerde hij ons station en hij heeft er tien minuten halt gehouden. Twee derde van de stad was uitgelopen om hem te zien, maar ze moesten zich tevreden stellen met de aanblik van zijn gevolg. Zijne Hoogheid bleef liggen in zijn wagon, zonder zelfs maar een punt van zijn muts te tonen. Men zag alleen zijn bedienden die elk moment naar zijn divan liepen om bevelen te vragen en uit te voeren. Telkens wanneer ze zijn divan naderden, kruisten zij hun handen op hun borst en strekten zich uit met hun gezicht tot op de vloer, in de meest nederige houding. Alle personen van zijn gevolg waren eenvoudig gekleed en droegen een rood hoofddeksel, zoals de Franse zouaven.” En zo glijdt de geschiedenis voorbij.
Brief uit Braine van 16 augustus 1867.
Onnozele kinderen
In 1891 publiceerde de Brusselse schrijver Eugène Demolder Contes d’Yperdamme, Vertelsels uit Yperdamme. Een misschien wel ten onrechte vergeten wreed sprookjesboek, geïnspireerd door de schilderijen van Pieter Bruegel: onder meer door De kindermoord te Bethlehem. (Ten onrechte vergeten? Karel Van de Woestijne beschouwde Demolder als een van de belangrijkste Belgische schrijvers van de negentiende eeuw.) In Bruegel. De biografie vertaalde ik een paar fragmenten:
En het kwaad geschiedt. ”Maar reeds is de slachting begonnen in Yperdamme. De rode gieren storten zich met ijzeren klauwen van zwaarden en lansen in de nesten vol zingend feest. Weldra stroomt overal het bloed van cherubijnen.” Yperdamme blijft achter als een nest waaruit een gier de jonge vogels heeft geroofd. Vanuit de hemel kijken de zielen van de vermoorde kinderen uit over de wereld. “De sneeuw glinstert in het oneindige over de werelden, en de Heilige Familie vlucht daarginds langs de winterse dorpen. Ze steekt de bevroren kanalen over en doorkruist vlakten waartegen afsteken populieren van ijs. De Heilige Maria draagt het Aanbiddelijke Kind in haar armen, maar ze verbergt hem onder haar ruime mantel opdat hij niet zou rillen in de bittere koude. Zij rijdt op een ezel, en Sint Jozef gaat voorop, met een zaag over zijn schouder, een zak vol werktuigen in zijn hand. De dorpen keren zich in, de maan rijst al tussen de wilgen, een wonderbaarlijke lantaarn opgehangen aan de avondhemel voor de goddelijke vlucht.“
Kerstmis
Een goede vriendin schonk me dit voorjaar een kerstbal in de vorm van een pen, bij de voorstelling van Bruegel. Het was een gelukkig moment. En het keert met rente terug nu de kerstbal zijn bestemming vindt.
Mijn beste wensen aan u, hooggewaardeerde lezers.
Verjaardag en Kerstmisoratorium
Dit jaar vier ik de verjaardag van Nicolaas Rockox door het Kerstmisoratorium van W.H. Auden te lezen. Een toevallige samenloop van omstandigheden. En dat Kerstmisoratorium, geschreven in 1944, is actueel als steeds. Uit de koorzang:
The evil and armed draw near;
The weather smells of their hate
And the houses smell of our fear;
Death has opened his white eye
And the black hole calls the thief
As the evil and armed draw near.
Ravens alight on the wall,
Our plans have all gone awry,
The rains will arrive too late,
Our resourceful general
Fell down dead as he drank
And his horses died of grief,
Our navy sailed away and sank;
The evil and armed draw near.
Leen Huet 