Waartoe een les Latijn al niet leiden kan. Dominicus Lampsonius schreef in 1572 de oer-canon van de schilderkunst in de Lage Landen. Paul Claes vertaalde Lampsonius’ bondige gedichten bij de 23 meesterlijk gegraveerde kunstenaarsportretten.  Ik schreef de toelichtingen. Het boek is er nu.

U kunt het meteen meenemen naar de Van Eyck-tentoonstelling in Gent, want Hubert en Jan van Eyck staan er beide in afgebeeld.

‘k  Verzwijg mijn henenvaart, om niet te reppen, hoe
gezwind ik nedersteeg, en zonk door negen bogen,
Die, sneller dan een pijl, rondom hun midpunt vlogen.
Het rad der zinnen kan zoo snel niet ommeslaan
In ons gedachten als ik, lager dan de maan
en wolken, afgegleên bleef hangen op mijn pennen,
om ’t oostersche gewest en landschap te onderkennen…

Zo vertelt de engel Apollion hoe hij een kijkje op aarde ging nemen. Voor het eerst sinds de middelbare school lees ik Vondels Lucifer, een vuurwerk van woorden. De allermooiste regel blijft voor mij Lucifers droevige verzuchting: “Wat baat een naam met licht geschreven?”

Morgen is de laatste dag waarop u in het Rockoxhuis de tentoonstelling met tekeningen van Jan Brueghel kunt bezoeken. Een unieke gelegenheid om kennis te maken met het talent van Pieter Bruegels jongste zoon. Het weeskind leerde tekenen en schilderen bij zijn grootmoeder Mayken Verhulst. En zij is ook in het museum aanwezig, als het ware discreet over hem wakend.  Alexandra Cool maakte de sculptuur.

“De jongste, Jan – hij overtrof alles wat ik droomde. Hij is mijn opvolger. Maar hij ging verder. Hij componeerde hoogmissen van bloemen; hij schilderde alle vergezichten van de wereld op kleine koperen platen. Met zijn penseel in de hand wilde hij door de zichtbare schepping reizen en alles weergeven in de juiste kleuren en met natuurlijke zwier. Een bloem die hij schilderde, al was het minuscuul, was aantrekkelijker dan een bloem in de werkelijkheid.” (L. Huet, Mevrouw Renaissance, p. 31)

En een slenterende hond die hij tekende, met enkele vlekjes inkt en een krullend lijntje voor de staart, riep zo sterk de realiteit op van een slenterende hond op een zomerdag, dat ik meteen maar de catalogus kocht. Om de herinnering vast te houden.

Morgenavond om 22 u. ga ik met Jeroen Olyslaegers in gesprek over Dulle Griet, in het altijd sfeervolle Museum Mayer Van den Bergh. Ik hoop u daar te zien.

Ik bezocht de Borman-tentoonstelling in het Leuvense M.  Soms adembenemend mooie beelden, zo’n onthutsend contrast met de schraalheid van bepaalde hedendaagse kunst. Deze madonna met de inktpot, uit een Waalse kerk, sprak me aan: zie dat piepkleine kind enthousiast beginnen te schrijven!

Misschien tellen de Britten anders: zij spreken over the twelve days of Christmas. Ze wijdden er zelfs een bekend liedje met stapelvers aan: On the first day of Christmas, my true love gave to me / a partridge in a pear tree… Een patrijs in een perenboom? Ik zou het een leuk cadeau vinden. Twee jaar geleden bracht Uitgeverij Christofoor een vertaling van het lied uit, mooi verlucht met ontwerpen van William Morris, bewerkt door Liz Catchpole. En Jan Rot zorgde voor een Nederlandse versie van het lied, versie die u hier kunt beluisteren.

Het is nog maar de zesde Kerstdag, dus ik kan u nog kerstwensen sturen. Een paar jaar geleden was het een hele opluchting voor me om te vernemen dat het Kerstfeest eigenlijk dertien dagen duurt, tot 6 januari namelijk.  Dat geeft wat ruimte. Op Kerstavond was ik bij mijn naasten en dan is het goed. De arendsogen onder u zullen in de stoet mogelijk de allereerste automobiel ter wereld herkennen, in 1886 bestuurd door Carl Benz.  In 1888 gebruikte zijn echtgenote Bertha een nieuwe versie met vier wielen voor de eerste lange autorit op aarde.

In de Sint-Romboutskathedraal hangt een schaalmodel van de maan, gebaseerd op Nasa-foto’s van het oppervlak van het hemellichaam.

Het is een wonderlijke toevalligheid, dat ik door Mechelen wandel en die maan tegenkom, terwijl ik ook het boek koop over Merricat, die ervan droomt om op de rug van een gevleugeld paard naar de maan te vliegen en daar te blijven wonen. In een blauw huis. Voor altijd gelukkig.

In de donkere tijd donkere verhalen lezen, het heeft wel iets. Bij het licht van intussen drie kaarsen. We have always lived in the castle van Shirley Jackson (uit 1962) is een ontdekking voor me. Met de achttienjarige Mary Katherine, alias Merricat, als verraderlijke, onrustbarende verteller en verzwijger.

Door drukte bleef de adventskrans simpel. Bij het licht van het eerste kaarsje las ik met veel plezier over moorden onder de maretak. En maakte kennis met advocaat Rumpole, een werkelijk fantastische creatie van John Mortimer.